Czy można zwiększyć efektywność funkcjonowania mózgu?

TAK!!!

Ostatnie dziesięciolecie przyniosło znaczące postępy w neuropsychologicznych technikach, służących optymalizacji pracy naszego mózgu, a w rezultacie wpływających na zmianę naszego zachowania. Nowa bezinwazyjana, diagnostyczno – terapeutyczna aparatura zwana EEG Biofeedback lub neurofeedback zyskała na popularności w USA i Europie Zachodniej, gdzie działa już kilka tysięcy specjalizujących się w tej metodzie ośrodków. Obecnie nowoczesna terapia wykorzystywana do wspomagania leczenia w klinikach, ośrodkach rehabilitacyjnych oraz poradniach psychologiczno – pedagogicznych cieszy się dużym uznaniem w Polsce. 

 Potęga umysłu 

Przy użyciu aparatury EEG Biofeedback można nauczyć się optymalnego korzystania z własnego umysłu. Podstawą jest tu wykorzystanie plastyczności mózgu, czyli jego zdolności do zmian organizacji połączeń neuronalnych pod wpływem bodźców, które na niego oddziałują. Dzięki systematycznym treningom można doskonalić funkcjonowanie ludzi zdrowych, na przykład nastawionych na osiąganie sukcesów w sporcie, w nauce czy w biznesie. 

 W jaki sposób osiągnąć kontrolę nad stanami naszego umysłu? 

Biofeedback to metoda informacyjnego sprzężenia zwrotnego, odnoszącego się do funkcjonowania ciała. Technika EEG Biofeedback (EEG - elektroencefalograf, feedback - proces zwracania informacji zwany sprzężeniem zwrotnym, biofeedback - biologiczne sprzężenie zwrotne) uczy kontroli i modyfikacji nad wytwarzanym przez nas wzorcem fal mózgowych. 

Dlaczego tak ważne jest wytwarzanie prawidłowych fal? Powszechnie wiadomo, że stany umysłu i związane z nimi zachowania łączą się z wzorcami pracy fal mózgowych (delta, theta, alfa, beta). Dla przykładu fale długie (niskonapięciowe) nazywane falami theta emitowane są podczas drzemki, braku uwagi, zaś fale średnie - alfa uaktywniają się podczas odpoczynku, medytacji. Fale beta występują natomiast w stanie czuwania, sprzyjają inspirującym i aktywnym działaniom. Poziom rozbudzenia (arousal) mózgu obrazuje jego bioelektryczną aktywność. Można stwierdzić, że człowiek nieustannie dopasowuje poziom arousal do stylu swojego życia i potrzeb (snu, pracy, nauki czy odpoczynku). 

Neuroterapeuta pomaga pacjentowi w wyszukaniu takiego pasma EEG, w którym mógłby on dobrze funkcjonować. Osoba poddawana terapii EEG Biofeedback uczy się modyfikacji i kontroli funkcji własnego mózgu co oznacza, iż jest w stanie zmieniać wzorzec wytwarzanych fal, czyli wzmacniać pożądane i hamować niepożądane fale mózgowe. Zdobycie umiejętności pozytywnej zmiany wzorca wytwarzanych fal mózgowych, od którego zależy stan naszego umysłu i zachowanie, oznacza w praktyce możliwość zwiększenia sprawności mózgu, szczególnie w zakresie koncentracji uwagi, pamięci, kreatywnego myślenia, osiąganiu stanów relaksacji w sytuacji stresu oraz lepszą koordynację psychoruchową.

Na czym polega trening EEG-Biofeedback? 

 W treningu wykorzystuje się komputerową aparaturę techniki EEG-Biofeedback, która pozwala na analizę zapisu fal mózgowych z różnych rejonów mózgu, wzbogaconą o opcje treningową. Aparatura EEG Biofeedback, przeznaczona dla pacjenta umożliwia przekaz czynności bioelektrycznej mózgu, przetworzony przez odpowiednie oprogramowanie w graficzny zapis wideogry. Stąd też trenujący widzi aktywność bioelektryczną mózgu pod postacią jadącego samochodu czy płynącej rzeki. Trenujący za pomocą pracy własnego mózgu - bez użycia joysticka, ani żadnych innych przyrządów kieruje przebiegiem gry, zgodnie z podaną instrukcją np.: prowadzi samochód z coraz szybszą prędkością, uważając na to, aby samochód nie zbaczał ani nie tracił prędkości za co otrzymuje nagrodę w postaci punktów, sygnału dźwiękowego i wizualnego. Przy wzroście aktywności pożądanych częstotliwości fal mózgowych osoba otrzymuje gratyfikację w postaci punktów (osiąga lepsze wyniki w treningu), w sytuacji przeciwnej nie otrzymuje punktów. Dzięki pozytywnemu wzmocnieniu w treningu mózg uczy się aktywności odpowiednich częstotliwości fal mózgowych. Wykonanie zadania (osiągnięcie celów wyznaczonych przez terapeutę podczas każdej rundy) w treningu EEG-Biofeedback jest wynikiem celowego działania i wysiłku woli (poprzez sugestię, wizualizację, wyobrażenia) jednostki, które prowadzą do regulacji czynności rytmów mózgowych, osiągnięcia zamierzonego wyniku i podwyższenia samooceny. To właśnie wtedy, gdy Adam Małysz poddawał się treningom EEG Biofeedback, osiągał najlepsze wyniki. Korzystali z nich również inni sportowcy, piloci i artyści,np. popularna obecnie Doda czy Joanna Brodzik (Magda z serialu „Magda M.”. 

Wskazania do treningów EEG Biofeedback

Metodę EEG-Biofeedback po raz pierwszy zastosował amerykański neurofizjolog Barry Sterman, który w latach 60-tych prowadził eksperymenty w NASA. Szkolił astronautów i pilotów, którzy w warunkach stresu uczyli się efektywnego działania i podejmowania decyzji. 

Spektrum wskazań do treningu EEG Biofeedback jest bardzo szerokie. Mogą z niego korzystać zarówno ludzie zdrowi, którzy chcą poprawić efektywność pracy mózgu, zmniejszyć poziom stresu, jak również osoby z różnymi zaburzeniami psychicznymi i neurologicznymi. 

 Treningi szczególnie wskazane są dla: 

· Dla dzieci i osób uczących się bardzo intensywnie. Wskazania dotyczą szczególnie osób przed rozpoczęciem edukacji w szkołach (I klasa szkoły podstawowej i gimnazjum) i przedszkolach, bowiem uczą dziecko jak radzić sobie z trudnymi emocjami oraz stresem. Trening wycisza i relaksuje, umożliwiając równoczesną aktywację procesów myślowych podczas uczenia się, zapamiętywania i przypominania sobie obszernego materiału egzaminacyjnego (maturzyści i studenci). Nierzadko z treningu EEG-Biofeedback korzystają dzieci i młodzież wybitnie zdolna ze względu na złożoność problemów społecznych i emocjonalnych. Elementy treningu EEG-Biofeedback stosowane są również w metodach, służących szybkiej nauce języków obcych. 

· Treningi EEG-Biofeedback znajdują zastosowanie w terapii problemów w nauce takich jak: dysleksja, dysgrafia, dysortografia itp. 

· Dla dzieci z problemami psychologicznymi, np.: zaburzoną samooceną, z problemami skupienia uwagi i jej utrzymania, lękami, zaburzeniami snu, zaburzeniami uczenia się, z zaburzeniami zachowania (np.: agresja), a w szczególności w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD).

Wyniki badań wskazały, że neurofeedback może być alternatywną metodą leczenia ADHD w stosunku do leczenia farmakologicznego. Jest to istotne porównanie technik leczenia, ponieważ leki mają tylko wpływ „koncentrujący” i efekty mijają już po kilku godzinach, zaś dzieciom potrzebne są umiejętności samokontroli (kierowania swoim zachowaniem), które mogłyby wykorzystywać w nowych sytuacjach. 

· W leczeniu zaburzeń neurologicznych: migreny, chronicznego bólu, padaczki, śpiączki, porażenia mózgowego. 

Najważniejszą konsekwencją stosowania neuroterapii jest to, że nabyte umiejętności panowania nad zachowaniem w czasie treningu EEG-Biofeedback przekładają się na nowe sytuacje w życiu codziennym (w rozwiązywaniu problemów społecznych i związanych z nauką, radzeniu sobie ze stresem itd.). A zatem osiągnięte po zastosowaniu sesji EEG-Biofeedback zmiany w aktywności bioelektrycznej mózgu są względnie stałe. Zaletą metody jest również brak niepożądanych efektów ubocznych, dlatego trapię prowadzi się już z dziećmi od 3 roku życia (w USA od urodzenia).

Warto skorzystać z "terapii XXI wieku", rozwijającą naturalne zdolności mózgu.

Treningi EEG-Biofeedback przeznaczone są dla wszystkich, którzy chcieliby uzyskać korzystne efekty w pracy nad deficytami uwagi, w ulepszaniu zdolności umysłowych i koncentracji uwagi oraz w wykonywaniu zadania z pełną uwagą. Każdy z nas niczym sportowiec dążąc do wysokiej efektywności podczas zawodów sportowych, może podjąć trening parametrów pracy własnego mózgu i osiągać coraz to większe sukcesy w procesie samoregulacji.

Opracowanie: Grażyna Łebecka - pedagog specjalny, terapeuta biofeedback


« Powrót
Copyright 2013 by PPED w Pszczynie